‘Wie ben ik straks nog, waar niemand op de hoogte is van mijn afkomst? Waar niemand mijn verhaal kent?’
Gisteren zijn Marien en ik naar Genesis geweest, een voorstelling van het Nationale Toneel. Van 17:00 tot 23:00 uur zijn we ondergedompeld in de verhalen uit het eerste Bijbelboek. De schepping, Kaïn en Abel, de zondvloed, de toren van Babel, de lotgevallen van Abraham en Sara, Isaak en Rebekka, Jakob, Lea en Rachel en Jozef en zijn broers. Tussendoor aten we aan lange tafels ‘Mesopotamische kost’: linzen, couscous en humus.
Het was formidabel. In duizelingwekkend tempo volgden de scenes van de overbekende Bijbelverhalen elkaar af, versterkt door het gebruik van camera’s die de gedachtewereld van de personages of de stem van God dichtbij brachten. Soms met prikkelende verwijzingen naar de actualiteit. Wanneer Noach en zijn zonen de drenkelingen van zich afslaan dringen de beelden van de bootvluchtelingen zich aan je op. Het wij-zij denken is zo oud als de mensheid. Wanneer Kain en Abel ter wereld komen is Abel blank en Kaïn zwart:
Abel: Hoe kan hij nou mijn broer zijn?
Eva: Waarom zou hij niet je broer zijn?
Abel: Hij is totaal anders. Dan ik. Dan jullie.
Regisseur Johan de Doesburg vertelt in een interview bij Opium TV dat hij altijd al graag Genesis op de planken wilde brengen omdat het een schat aan verhalen bevat die voeding geven voor de belangrijkste thema’s voor de voorstelling: migratie, identiteit, tribale structuren, afzetten tegen ‘de ander’, uitverkoren zijn. De verhalen uit Genesis mogen wat hem betreft, ondanks de ontkerkelijking, niet in de vergetelheid raken. Verhalen, en zeker deze verhalen, zijn onlosmakelijk met de christelijke en dus Nederlandse geschiedenis verbonden en vormen de bouwstenen van onze identiteit. De verhalen gaan over ‘ons mensen’ en maken ons tot wie we zijn.
De verhalen staan bol van de jaloezie, hebzucht, wraak en agressie maar ook van onvoorwaardelijke liefde, hoop, saamhorigheid en vergeving. Het was bijzonder hoe alle losse herinneringen aan de Bijbelverhalen (en de bijbehorende plaatjes uit de kinderbijbel van Anne de Vries) terugkwamen en nieuw leven werd ingeblazen. Ik kwam opgeladen en geïnspireerd uit het theater en in mijn voornemen bevestigd dat ik Siem wil laten kennismaken met de Bijbelverhalen van weleer.
Mooi beschreven. Ik was er vanavond en ook bij ons kwamen de illustraties van Anne de Vries ter sprake :) Jammer dat inmiddels alles uitverkocht is, logisch want dit is een geweldige vertolking van het eerste bijbelboek!