In 1987 schreef de toen 78-jarige Wallace Stegner zijn boek Crossing to Safety. Ik las nu, bijna 40 jaar later, de Nederlandse vertaling Wat behouden blijft die onlangs opnieuw werd uitgegeven door Lebowski. Het boek wordt -net als de roman Stoner- tot de ’herontdekte klassiekers’ gerekend. Ik had nog nooit van het boek of de auteur gehoord maar kwam het tegen in de boekhandel en de cover en de achterflap maakte me nieuwsgierig. Het bleek een goede keuze. Het boek komt in mijn top-10 van mooiste boeken! Het jonge stel Larry en Sally Morgan ontmoeten echtpaar Sid en Charity Lang in 1937 in de Verenigde Staten. Sid en Larry werken op dat moment samen op de faculteit Engels van de universiteit en Charity en Sally zijn beiden zwanger. Het verhaal wordt verteld uit het oogpunt van de oude Larry op het moment dat ze bij elkaar zijn voor het nadere levenseinde van Charity. Larry blikt terug op deze levenslange vriendschap. De karakters worden ontroerend goed beschreven; aan het einde van het boek heb je het gevoel deze mensen te kennen en meen je dat ze ook werkelijk hebben bestaan. In het nawoord schrijft de Amerikaanse schrijfster Jane Smileys:]

Wat behouden blijft is geenszins een liefdesverklaring van de Morgans aan de Langs, en dat tussen de Morgans en de Langs, het is eerder de complexe beschrijving, soms licht maar vaak duister, van de vele compromissen die drie huwelijken met zich meebrengen –het huwelijk van de Morgans, van de Langs en dat tussen de Morgans en de Langs-

Wat deze roman volgens Smiley zo bijzonder maakt is dat het boek vanuit een –voor romans- ongebruikelijk perspectief wordt geschreven: de ouderdom. Romans gaan meestal over een begin, niet over een einde. Personages bereiken soms hun droom, vinden hun liefde of verliezen het en trachten het terug te krijgen. Dit boek heeft geen bloedstollende verhaallijn of spectaculaire ontknoping maar desondanks las ik het gretig uit. Het ogenschijnlijk saaie verhaal wordt meesterlijk -met wijsheid en mededogen- verteld door Stegner. Ik mis het boek, Sid, Charity, Sally en Larry, nu ik het uit heb.

Voor iedereen die ook gegrepen werd door Stoner is dit een absolute aanrader!