Door mijn boekenclub was ik al bekend met de geweldige boeken van Britse schrijver Ian McEwan. Zijn laatste boek De Kinderwet gaat over een familierechter: Fiona Maye. Zij heeft de taak –bijna te groot voor een mens- redelijkheid te brengen in hopeloze situaties. Fiona- 59 jaar- heeft als het boek begint, net gehoord van haar man Jack dat hij graag een affaire wil beginnen omdat zij hem seksueel niet meer kan bevredigen. Zij is tot op het bot gekrenkt, wijst hem de deur en stort zich in haar werk. Terwijl ze deze persoonlijke crisis doormaakt, blijft haar positie als rechter van haar eisen dat ze rationeel en moreel verantwoorde beslissingen neemt.
Een ethisch ingewikkelde zaak is die van de bijna achttienjarige Adam. Hij is leukemiepatiënt en heeft een bloedtransfusie nodig. Probleem is dat hij een Jehova’s getuige is. Binnen zijn geloofsopvatting is andermans bloed binnenkrijgen niet toegestaan. De artsen die zijn leven willen redden staan lijnrecht tegenover Adams ouders en Adam zelf. Omdat hij nog geen achttien is, moet Fiona zich over deze zaak buigen. Ze besluit hem in het ziekenhuis te bezoeken om te zien of hij handelingsbekwaam is. Wanneer ze elkaar ontmoeten valt ze uit haar rol als neutrale, rationele rechter en haar uitspraak die daarop volgt, heeft grote consequenties voor alle betrokkenen.
De Kinderwet is spannend, mooi geschreven, en ik kan me vinden in wat een recensent schrijft:
“De kinderwet leest ook als een ode aan onze beschaving. Er zijn momenten in de roman waarop ik als lezer een diepe dankbaarheid voel dat ik in dat deel van de wereld leef waar het recht op zo’n genuanceerde humane manier is gerealiseerd”
Maar deze roman vond ik bovenal een psychologische en ethische roman: het gaat over de verantwoordelijkheid die mensen hebben t.a.v. hun eigen en andersmans leven. Fiona’s functie als rechter is een uitvergroting van die verantwoordelijkheid (zij moet dagelijks aan de lopende band beslissingen nemen die mensenlevens veranderen), maar ook partners hebben die verantwoordelijkheid t.a.v van elkaar en ouders naar kinderen, collega’s, landgenoten .. Het is zo’n boek dat je in een avond uitleest, maar dat ik graag nog eens zal herlezen. Een aanrader!
Ken je de boeken van Jodi Picoult? Die zul je vast waarderen. Ze gaan altijd over een (etisch) dilemma. Ik heb het boek van je vorige ‘zinnige praat’ gereserveerd bij de bibliotheek, dus ik ben benieuwd. Houd me vooral op de hoogte.