Jarenlang presenteerden ze samen een talkshow. Ik keek er graag naar. Sinds Pauw het alleen doet, mis ik iets.. Na vanavond weet ik het: Witteman.
Vanavond keek ik een fragment terug uit de uitzending van Jeroen Pauw van afgelopen week (https://t.co/plNcff5tGz) waarin hij ‘t gesprek aangaat met twee christenen (Tijs van den Brink en dominee Paul Visser) en een moslima (Anne Dijk). Het gesprek vond plaats nadat Jeroen in een uitzending tegen een islamitische gast had gezegd: ‘We weten allemaal wel, als je je er een beetje in verdiept, dat die boeken verschrikkelijk zijn, dat ze altijd oproepen tot geweld.’
Het gesprek was zeker boeiend. De gelovigen enerzijds probeerden Jeroen ervan te overtuigen dat hun religie in de kern over liefde gaat en dat hij zich als host genuanceerder over levensbeschouwingen zou moeten uitlaten. Pauw excuseerde zich voor het woord ‘altijd’ in zijn uitspraak maar bleef toch vooral hameren op ‘het feit’ dat heilige boeken in de kern gewelddadig zijn. Immers zo citeerde hij Mulisch: ‘Mensen mogen uit mijn boeken halen wat ze willen, maar Ik heb het erin gezet’
Terwijl ik dit fragment bekeek op de laptop, attendeerde Marien mij erop dat op NPO2 ‘Witteman ontdekt het geluk’ begon. Het was de eerste aflevering van een serie waarin Paul Witteman onderzoekt waar mensen hun geluk vandaan halen. Vanavond onderzocht hij religie. Hij gaat in gesprek met Kees Kraayenoord, voorganger van de kerk Mozaiek0318, een kerk waar elke zondag meer dan tweeduizend mensen samenkomen. In het publiek zat ook godsdienstpsychologe Joke van Saane die vanuit wetenschappelijk oogpunt toelichting gaf over de verhouding geloof-geluk. Een erg mooie uitzending waar zowel voorganger Kraayenoord als Paul Witteman echt met elkaar in gesprek gaan (en ook opvallend veel lachen samen).
Witteman bezoekt de evangelische dienst van Mozaiek0318, spreekt met bezoekers en belicht het bloeiende vrijwillgerswerk binnen de kerk. Witteman laat zich informeren en probeert werkelijk open te staan voor de (geluks-)beleving van zijn gasten. Tegelijkertijd blijft hij bij zichzelf en deelt hij zijn eigen ideeën en gevoelens “Ik reed een beetje chagrijnig terug uit de dienst. Ik bemerkte dat ik jaloers was op zoveel saamhorigheid en geloof. God kan er bij mij gewoon niet in”
Wat een verschil tussen Pauw en Witteman. De cynische, defensieve maar daardoor ook onzekere opstelling van Jeroen Pauw (in ieder geval wanneer het aankomt op religie). En de rustige, kritisch nieuwsgierige opstelling van Witteman. Je krijgt een heel ander gesprek.
Het is een programma naar mijn hart en Witteman is een ervaren interviewer. Je ziet dat hij dit programma maakt omdat hij daadwerkelijk wil weten wat geloof mensen brengt.
Als mensen mij vragen waarom ik religiewetenschapper ben geworden, kan ik ze voortaan verwijzen naar deze uitzending:
http://www.npo.nl/witteman-ontdekt-het-geluk/09-12-2016/VARA_101380909
Goede typering! Ik kan Pauw mede om die reden niet aanzien; er is een groot verschil tussen discussie en gesprek. Geef mij het laatste maar!
Dat viel mij meteen ook al op, Helemaal mee eens
Cees en ik hebben (mede door Mirjam’s blog) de programma’s teruggekeken.
Pauw strijkt mij altijd “tegen de haren”in. Maar dat deed Witteman vroeger ook. In dit programma (en ook in Buitenhof) is hij nog steeds kritisch, maar ook milder.
Wie weet, zeg ik dat over Pauw ook over een aantal jaren.
Ik mis dhr. Witteman ook, maar vooral wegens zijn rust en humor.
Mirjam, ik heb beide uitzendingen gezien en heb, hoe anders, andere interpretatie. Maar ja, ikzelf ben ook een niet religieuze medemens en daarom verklaar ik me tot een partijdige mens. Dit gezegd hebbende wil ik ook zeggen dat ik het ermee eens ben dat zo een uitspraak van Jeroen geladen is met emotie(boosheid en angst) en onbegrip m.b.t. het geschreven woord in de boeken die heilig genoemd worden. Hij heeft over de boeken waarin, ook mijn inziens, minimaal onlogische en ironische ‘oorlog’ en ‘liefde’ verklaringen in staan. Ik hoorde niet iets wat tegen het belevenis van geloof in geheel is. Ik kon cynisme in zijn uitspraak niet horen, hooguit ironie. Dhr. Pauw nodigde mensen die zich niet konden vinden en/of beledigd voelden uit voor een gesprek en als gentleman bood hij zijn excuus aan voor het generaliseren, wat ik dapper en “bijbels” zou noemen (gastvrijheid en nederigheid).
Toen begonnen ze elkaar overtuigen! Waar mensen, gelovigen en ongelovigen, beginnen met elkaar te overtuigen, daar stopt het gesprek.Voor het stoppen van het gesprek zijn ze medeverantwoordelijk. De boeken zijn geschreven om de lezer aan het denken en het voelen te zetten, de heilige boeken ook.
Alleen en uitsluitend accent zetten op geweld die wel in heilige boeken genoemd word vind ik pretentieus, net als alleen accent te zetten op liefde die in hetzelfde boek zeker zeer luid wordt genoemd vind ik ook pretentieus.
Wat voor mij erg ontbrak in de gesprekken in beide uitzendingen maar ook in gesprekken tussen mensen die geloven en mensen die niet geloven is aandacht en ruimte voor het stilstaan bij het bestaan van beide elementen in de (heilige)boeken. Ironisch genoeg worden deze soms zelfs door het leven gemarginaliseerd.