Voor m’n boekenclub las ik ‘De vegetariër’ van de Zuid-Koreaanse schrijfster Han Kang. Ik zal maar direct met de deur in huis vallen; het boek viel mij nogal zwaar op de maag. De Groene Amsterdammer schrijft: ‘Voor een lezer van vooral Angelsaksische en Europese literatuur is De vegetariër ongewoon intens. Het is behalve gewelddadig en ernstig ook hoog esthetisch – de sensuele, bloederige voorstellingen tuimelen over elkaar heen.

Ik vrees dat ik dus zo’n typisch Angelsaksische lezer ben, want het boek dat volgens dezelfde recensent ‘grenst aan porno en horror’ is voor mij allemaal wat te rauw en naargeestig. Het verhaal gaat over een onopvallende vrouw die samen met haar echtgenoot in Seoul woont. Het eerste deel wordt uit perspectief van die echtgenoot verteld en de eerste (intrigerende) zin luidt: ‘Voordat mijn vrouw vegetariër werd, had ik haar in alle opzichten altijd volstrekt oninteressant gevonden’. Nadat ze geteisterd wordt door bloederige nachtmerries besluit Yeong-Hey geen vlees meer te eten en ook geen seks meer te hebben met haar man omdat hij naar vlees ruikt. Ze vermagert enorm en zondert zich van iedereen af. Het gaat van kwaad tot erger en escaleert als de familie zich ermee gaat bemoeien. Het tweede deel is geschreven uit het perspectief van de zwager van Yeong-Hye, een videokunstenaar, die geobsedeerd raakt door zijn schoonzus. In het laatste deel komt de zus van Yeong-Hye aan het woord. Zij is de normaalste van allemaal, maar blijkt alles behalve gelukkig te zijn. Ze heeft suïcidale gedachten en probeert haar zus weer aan het eten te krijgen die inmiddels in een psychiatrische kliniek is opgenomen.
Het hele boek ademt een beklemmende, droevige en broeierige sfeer. De vraag die de auteur opwerpt is wat normaal is en wat gek, en zij toont hoe haar personages zich verzetten tegen hun omgeving. De hoofdpersoon (die zelf dus niet aan het woord komt) wil uiteindelijk boom worden, om zo aan haar wrede omgeving en lot te kunnen ontsnappen. De auteur baseerde zich hierbij op een pacifistische dichtregel van de dichter Yi Sang: ‘Ik geloof dat mensen planten moeten zijn.’

Ik moet hierbij denken aan Smiljan -mijn geliefde oud collega- die altijd tegen mij zei: “Mirjamski, wees nu eens als een boom” wanneer ik weer eens druk in het rond rende op mijn werk. Smiljan’s wortels liggen in Bosnie en hij kan zich waarschijnlijk wel vinden in de dichtregels van Yi Sang en misschien ook wel in deze roman. Voor mij als oer-Hollandse is een boom worden toch een erg abstract gegeven en komen de beelden die de auteur schetst -ondanks alle poëtische zeggingskracht- door hun absurditeit niet echt bij me binnen.